Hadith ya LeoMafundisho ya Mtume Muhammad (S.A.W) Imani إِنَّما الأَعْمَالُ بالنِّيَّاتِ وإنَّما لكُلِّ امْرِىءٍ ما نَوَى، فَمَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ إلى اللهِ ورَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إلى اللهِ ورَسُولِهِ، ومَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيا يُصِيبُها أو امْرأةٍ يَنْكِحُها فَهِجْرَتُهُ إلى ما هَاجَرَ إليه.
Hakika (kusihi kwa) ‘amali kunategemea niyyah, na kila mtu atapata kwa mujibu wa kile alichokinuia. Kwa hiyo ambaye hijrah yake ni kwa ajili ya Allaah na Rasuli Wake, basi hijrah yake ni kwa ajili ya Allaah na Rasuli Wake. Na ambaye hijrah yake ni kwa ajili ya manufaa ya kidunia au kwa ajili ya kumuoa mwanamke (fulani), basi hijrah yake ni kwa lile aliloliendea.
Msimuliaji: Umar bin Al-Khattab Chanzo: Sahih Bukhari na Sahih Muslim
Hakika matendo yanategemea niaImani إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ
Hakika matendo yanategemea nia
Msimuliaji: Umar bin Al-Khattab Chanzo: Sahih Bukhari
Bora wenu ni yule anayejifunza Qurani…Elimu خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ
Bora wenu ni yule anayejifunza Qurani na kuyafundisha
Msimuliaji: Uthman bin Affan Chanzo: Sahih Bukhari
Hakika Allah haangalii sura zenu wala…Imani إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ
Hakika Allah haangalii sura zenu wala mali zenu, bali huangalia nyoyo zenu na matendo yenu.
Msimuliaji: Abu Hurairah (RA) Chanzo: Sahih Muslim
Muumini mwenye nguvu ni bora na…Afya الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ، وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ
Muumini mwenye nguvu ni bora na mpendwa zaidi kwa Allah kuliko muumini dhaifu, nami katika kila mmoja kuna wema
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 2664
Allah hakushusha ugonjwa wowote ila akashushia…Afya مَا أَنْزَلَ اللَّهُ دَاءً إِلاَّ أَنْزَلَ لَهُ شِفَاءً
Allah hakushusha ugonjwa wowote ila akashushia dawa yake
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 5678
Neema mbili ambazo watu wengi wamezipoteza:…Afya نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: الصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ
Neema mbili ambazo watu wengi wamezipoteza: Afya njema na muda wa bure
Msimuliaji: Abdullah bin Abbas Chanzo: Sahih Bukhari 6412
Mimi niko kulingana na dhana ya…Faraja أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي، وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي
Mimi niko kulingana na dhana ya mja wangu kwangu, nami niko naye anaponizungumza
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 7405, Sahih Muslim 2675
Uislamu umejengwa juu ya nguzo tano:…Imani بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالْحَجِّ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Uislamu umejengwa juu ya nguzo tano: Kushuhudia kwamba hakuna Mungu ila Allah na Muhammad ni Mtume wake, kusimamisha sala, kutoa zaka, kuhiji Nyumba, na kufunga Ramadhani
Msimuliaji: Ibn Umar Chanzo: Sahih Bukhari 8, Sahih Muslim 16
Imani ni kuamini Allah, na malaika…Imani الإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ
Imani ni kuamini Allah, na malaika wake, na vitabu vyake, na mitume wake, na Siku ya Mwisho, na kuamini qadar yake — njema yake na mbaya yake
Msimuliaji: Umar bin Al-Khattab Chanzo: Sahih Muslim 8
Hakuna hata mmoja wenu atakayekuwa muumini…Imani لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Hakuna hata mmoja wenu atakayekuwa muumini wa kweli mpaka apende kwa ndugu yake kile anachotaka kwa nafsi yake
Msimuliaji: Anas bin Malik Chanzo: Sahih Bukhari 13, Sahih Muslim 45
Vitatu ambavyo mwenye kuwa navyo atapata…Imani ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلاَوَةَ الإِيمَانِ: أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا، وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ، وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Vitatu ambavyo mwenye kuwa navyo atapata utamu wa imani: kwamba Allah na Mtume wake wampendeze kuliko chochote kingine; kwamba ampende mtu tu kwa ajili ya Allah; na kwamba achukiae kurudi katika ukafiri kama anavyochukia kutupwa motoni
Msimuliaji: Anas bin Malik Chanzo: Sahih Bukhari 16, Sahih Muslim 43
Sala tano, na Ijumaa hadi Ijumaa,…Ibada الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ، وَالْجُمْعَةُ إِلَى الْجُمْعَةِ، وَرَمَضَانُ إِلَى رَمَضَانَ، مُكَفِّرَاتٌ مَا بَيْنَهُنَّ إِذَا اجْتَنَبَ الْكَبَائِرَ
Sala tano, na Ijumaa hadi Ijumaa, na Ramadhani hadi Ramadhani, ni kafara ya dhambi zilizofanywa kati yake, ikiwa mtu ameepuka madhambi makubwa
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 233
Yeyote anayefunga Ramadhani kwa imani na…Ibada مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Yeyote anayefunga Ramadhani kwa imani na kutarajia thawabu, madhambi yake yaliyopita yatasamehewa
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 38, Sahih Muslim 760
Sala bora zaidi baada ya sala…Ibada أَفْضَلُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلاَةُ اللَّيْلِ
Sala bora zaidi baada ya sala za faradhi ni sala ya usiku
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 1163
Yeyote anayesimama kusali usiku wa Ramadhani…Ibada مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Yeyote anayesimama kusali usiku wa Ramadhani kwa imani na kutarajia thawabu, madhambi yake yaliyopita yatasamehewa
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 37
Miongoni mwa waumini wale wenye imani…Akhlaq أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا، وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ خُلُقًا
Miongoni mwa waumini wale wenye imani kamili zaidi ni wenye tabia njema zaidi, na bora wenu ni wale wanaowatendea wenza wao wema
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sunan Abu Dawud 4682, Tirmidhi 1162
Muislamu ni yule ambaye Waislamu wengine…Akhlaq الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Muislamu ni yule ambaye Waislamu wengine wanasalimika kutoka kwa ulimi wake na mkono wake
Msimuliaji: Abdullah bin Amr Chanzo: Sahih Bukhari 10, Sahih Muslim 40
Kutabasamu kwako uso kwa uso na…Akhlaq تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ
Kutabasamu kwako uso kwa uso na ndugu yako ni sadaka kwako
Msimuliaji: Abu Dharr Chanzo: Sunan Tirmidhi 1956
Mche Allah popote ulipo; fuatisha tendo…Akhlaq اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ
Mche Allah popote ulipo; fuatisha tendo baya kwa tendo jema ili lifute; na watendeeni watu kwa tabia njema
Msimuliaji: Abu Dharr Chanzo: Sunan Tirmidhi 1987
Bora wenu ni yule bora zaidi…Familia خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ، وَأَنَا خَيْرُكُمْ لِأَهْلِي
Bora wenu ni yule bora zaidi kwa familia yake, nami mimi ni bora zaidi wenu kwa familia yangu
Msimuliaji: Aisha Chanzo: Sunan Tirmidhi 3895, Ibn Majah 1977
Pepo iko chini ya nyayo za…Familia الْجَنَّةُ تَحْتَ أَقْدَامِ الأُمَّهَاتِ
Pepo iko chini ya nyayo za mama
Msimuliaji: Muawiyah bin Jahimah Chanzo: Sunan An-Nasa'i 3104, Ibn Majah 2781
Yeyote anayetaka kupanuliwa riziki yake na…Familia مَنْ أَرَادَ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ
Yeyote anayetaka kupanuliwa riziki yake na kuongezwa umri wake aendelee na udugu wa familia yake
Msimuliaji: Anas bin Malik Chanzo: Sahih Bukhari 2067, Sahih Muslim 2557
Kila mmoja wenu ni mchungaji na…Familia كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
Kila mmoja wenu ni mchungaji na kila mmoja wenu atajibu kuhusu wale aliowachungia
Msimuliaji: Abdullah bin Umar Chanzo: Sahih Bukhari 893, Sahih Muslim 1829
Kutafuta elimu ni wajibu kwa kila…Elimu طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ
Kutafuta elimu ni wajibu kwa kila Muislamu
Msimuliaji: Anas bin Malik Chanzo: Sunan Ibn Majah 224
Yeyote anayepita njia akitafuta elimu, Allah…Elimu مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ
Yeyote anayepita njia akitafuta elimu, Allah atamrahisishia njia ya kwenda Peponi
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 2699
Bora wenu ni yule anayejifunza Qurani…Elimu خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ
Bora wenu ni yule anayejifunza Qurani na kuyafundisha wengine
Msimuliaji: Uthman bin Affan Chanzo: Sahih Bukhari 5027
Mtu akifa, vitendo vyake vinakoma isipokuwa…Elimu إِذَا مَاتَ الإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلاَّ مِنْ ثَلاَثَةٍ: إِلاَّ مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
Mtu akifa, vitendo vyake vinakoma isipokuwa vitatu: Sadaka inayoendelea, elimu yenye manufaa, au mtoto mwema anayemwombea
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 1631
Jikingeni na Moto wa Jahannam hata…Sadaka اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ
Jikingeni na Moto wa Jahannam hata kwa kutoa nusu ya tende
Msimuliaji: Adiy bin Hatim Chanzo: Sahih Bukhari 1417, Sahih Muslim 1016
Mkono wa juu ni bora kuliko…Sadaka الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ، وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
Mkono wa juu ni bora kuliko mkono wa chini. Mkono wa juu ni ule unaotoa, na mkono wa chini ni ule unaoomba
Msimuliaji: Abdullah bin Umar Chanzo: Sahih Bukhari 1429, Sahih Muslim 1033
Kila tendo jema ni sadakaSadaka كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ
Kila tendo jema ni sadaka
Msimuliaji: Jabir bin Abdullah Chanzo: Sahih Bukhari 6021, Sahih Muslim 1005
Sadaka haipungui mali kamweSadaka مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ
Sadaka haipungui mali kamwe
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 2588
Sambazeni salamu kati yenuAdabu أَفْشُوا السَّلاَمَ بَيْنَكُمْ
Sambazeni salamu kati yenu
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Muslim 54
Yeyote anayeamini Allah na Siku ya…Adabu مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ
Yeyote anayeamini Allah na Siku ya Mwisho aseme maneno mazuri au anyamaze
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 6136, Sahih Muslim 47
Usighadhabishe na Pepo itakuwa yakoAdabu لاَ تَغْضَبْ وَلَكَ الْجَنَّةُ
Usighadhabishe na Pepo itakuwa yako
Msimuliaji: Abu Ad-Darda Chanzo: Sahih Bukhari 6116
Jiepusheni na dhana mbaya, kwani dhana…Adabu إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ
Jiepusheni na dhana mbaya, kwani dhana mbaya ni uongo mkubwa kabisa
Msimuliaji: Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 5143, Sahih Muslim 2563
Usafi ni nusu ya imaniAfya الطَّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ
Usafi ni nusu ya imani
Msimuliaji: Abu Malik Al-Ash'ari Chanzo: Sahih Muslim 223
Jinsi ya ajabu ni hali ya…Faraja عَجَبًا لأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ، وَلَيْسَ ذَاكَ لأَحَدٍ إِلاَّ لِلْمُؤْمِنِ: إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ
Jinsi ya ajabu ni hali ya muumini! Mambo yake yote ni mazuri, na hii haipo kwa mtu yeyote ila kwa muumini: Akipata furaha, anashukuru na inamsaidia; akipata msiba, anasaburi na inamsaidia
Msimuliaji: Suhaib Chanzo: Sahih Muslim 2999
Hakuna msiba wowote unaompata Muislamu —…Faraja مَا يُصِيبُ الْمُسْلِمَ مِنْ نَصَبٍ وَلاَ وَصَبٍ وَلاَ هَمٍّ وَلاَ حُزْنٍ وَلاَ أَذًى وَلاَ غَمٍّ، حَتَّى الشَّوْكَةِ يُشَاكُهَا، إِلاَّ كَفَّرَ اللَّهُ بِهَا مِنْ خَطَايَاهُ
Hakuna msiba wowote unaompata Muislamu — uchovu, maradhi, wasiwasi, huzuni, maumivu, ghadhabu, hata mwiba unaomchoma — ila Allah atasamehe dhambi zake kwa hilo
Msimuliaji: Abu Said Al-Khudri na Abu Hurairah Chanzo: Sahih Bukhari 5641, Sahih Muslim 2573
Allah amesema: 'Nikimjaribu mja wangu kwa…Faraja إِنَّ اللَّهَ قَالَ: إِذَا ابْتَلَيْتُ عَبْدِي بِحَبِيبَتَيْهِ فَصَبَرَ، عَوَّضْتُهُ مِنْهُمَا الْجَنَّةَ
Allah amesema: 'Nikimjaribu mja wangu kwa kumuondolea macho yake mawili naye akasaburi, nitampa badala yake Pepo'
Msimuliaji: Anas bin Malik Chanzo: Sahih Bukhari 5653